Trong quá trình hiện đại hóa nông nghiệp và phát triển công nghiệp nông thôn, cơ khí nông nghiệp đóng vai trò đặc biệt quan trọng, giúp nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất và thúc đẩy ứng dụng khoa học – công nghệ vào sản xuất. Trải qua gần 70 năm hình thành và phát triển của Khoa Cơ – Điện, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, nhiều thế hệ nhà khoa học, giảng viên và kỹ sư đã đóng góp tích cực cho đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ. Trong dòng chảy ấy, Phân hội Cơ khí Nông nghiệp của Học viện đã trở thành một lực lượng chuyên môn quan trọng, góp phần thúc đẩy cơ giới hóa nông nghiệp tại Việt Nam.
Dấu ấn của một tổ chức chuyên môn
Phân hội Cơ khí Nông nghiệp Học viện Nông nghiệp Việt Nam được thành lập theo Quyết định số 01/HCKNN/QĐ ngày 02/01/2013 của Hội Cơ khí Nông nghiệp Việt Nam. Thời điểm thành lập, PGS.TS. Lê Minh Lư – nguyên Trưởng khoa Cơ – Điện – đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Phân hội.
Trên thực tế, trước khi Phân hội chính thức được thành lập, nhiều giảng viên của Học viện đã tham gia Hội Cơ khí Nông nghiệp Việt Nam và giữ các vị trí quan trọng trong Ban Chấp hành Hội như GS.TS. Trần Thị Nhị Hường, GS.TS. Đặng Thế Huy, PGS.TS. Lương Văn Vượt, PGS.TS. Phạm Văn Tờ, PGS.TS. Trần Như Khuyên…
Hiện nay, Phân hội có 24 hội viên, bao gồm các giảng viên đang công tác tại Khoa Cơ – Điện và một số cán bộ nguyên là giảng viên của Khoa. Chủ tịch Phân hội hiện nay là TS. Nguyễn Chung Thông – Phó Trưởng khoa Cơ – Điện.
Với đội ngũ hội viên là những nhà khoa học có chuyên môn sâu trong lĩnh vực cơ khí nông nghiệp, Phân hội đã và đang đóng vai trò quan trọng trong hoạt động đào tạo, nghiên cứu và phát triển công nghệ cơ điện phục vụ sản xuất nông nghiệp.
Hành trình gần 70 năm của Khoa Cơ – Điện
Khoa Cơ – Điện, Học viện Nông nghiệp Việt Nam có tiền thân là Khoa Cơ khí nông nghiệp, được thành lập vào tháng 12/1958, gắn liền với sự hình thành và phát triển của Trường Đại học Nông – Lâm (nay là Học viện Nông nghiệp Việt Nam).
Ngay từ những năm đầu, ngành Cơ khí nông nghiệp đã được xác định là một trong những ngành đào tạo quan trọng nhằm phục vụ quá trình cơ giới hóa sản xuất nông nghiệp.
Đến năm 1965, Khoa chính thức đổi tên thành Khoa Cơ – Điện sau khi mở thêm ngành đào tạo Điện khí hóa nông nghiệp. Từ đó đến nay, Khoa không ngừng lớn mạnh, trở thành một trong những đơn vị đào tạo và nghiên cứu hàng đầu trong lĩnh vực cơ điện nông nghiệp tại Việt Nam.
Trong gần bảy thập kỷ qua, các thế hệ giảng viên và nhà khoa học của Khoa đã tham gia nghiên cứu, thiết kế và chuyển giao nhiều thiết bị, công nghệ phục vụ sản xuất nông nghiệp, góp phần thúc đẩy quá trình cơ giới hóa và hiện đại hóa nông nghiệp.
Đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật cho nông nghiệp
Bên cạnh hoạt động nghiên cứu khoa học, đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của Khoa Cơ – Điện, Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Trong bối cảnh nông nghiệp đang từng bước chuyển mình theo hướng hiện đại, nhu cầu về đội ngũ kỹ sư cơ khí, cơ điện và tự động hóa phục vụ sản xuất ngày càng trở nên cấp thiết.
Hiện nay, Khoa đang quản lý và đào tạo 5 ngành bậc đại học gồm: Kỹ thuật cơ khí, Kỹ thuật điện, Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa, Công nghệ kỹ thuật ô tô và Công nghệ kỹ thuật cơ điện tử. Bên cạnh đó, Khoa còn đào tạo bậc tiến sĩ ngành Kỹ thuật cơ khí, góp phần phát triển đội ngũ chuyên gia và nhà khoa học trong lĩnh vực cơ điện nông nghiệp.
Những năm gần đây, công tác tuyển sinh của Khoa đạt nhiều kết quả tích cực. Giai đoạn từ năm 2021 đến nay được xem là giai đoạn phát triển mạnh mẽ trong tuyển sinh. Mặc dù chịu ảnh hưởng của đại dịch Covid-19, số lượng sinh viên theo học tại Khoa vẫn không ngừng gia tăng.
Riêng năm 2025, Khoa tuyển sinh được 1.120 sinh viên. Hiện nay, tổng số sinh viên đang theo học tại Khoa đã vượt 3.500 người. Đặc biệt, tỷ lệ sinh viên có việc làm sau khi tốt nghiệp đạt trên 92%, cho thấy chất lượng đào tạo ngày càng được khẳng định và đáp ứng tốt nhu cầu của thị trường lao động.
Ở bậc đào tạo tiến sĩ, dù số lượng nghiên cứu sinh không nhiều, nhưng chất lượng đào tạo luôn được chú trọng. Trong hai năm 2021 và 2022, đã có 5 nghiên cứu sinh của Khoa bảo vệ thành công luận án và nhận học vị Tiến sĩ kỹ thuật ngành Kỹ thuật cơ khí. Kết quả này có sự đóng góp quan trọng của các thành viên Phân hội trong vai trò hướng dẫn và tham gia nghiên cứu khoa học.
Nghiên cứu khoa học gắn với cơ giới hóa sản xuất
Hoạt động nghiên cứu khoa học luôn được xem là một trong những thế mạnh nổi bật của Khoa Cơ – Điện, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, trong đó các thành viên của Phân hội Cơ khí Nông nghiệp giữ vai trò nòng cốt. Thông qua các đề tài nghiên cứu và chương trình hợp tác khoa học, nhiều công trình đã góp phần thúc đẩy ứng dụng cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp, nâng cao hiệu quả lao động và từng bước hiện đại hóa các khâu sản xuất.
Trong hơn 15 năm qua, các nhà khoa học của Khoa đã chủ trì và tham gia triển khai nhiều đề tài khoa học cấp Nhà nước, tập trung vào nghiên cứu thiết kế thiết bị và giải pháp cơ giới hóa cho một số cây trồng chủ lực. Tiêu biểu có thể kể đến đề tài nghiên cứu cơ giới hóa sản xuất cây sắn giai đoạn 2011–2013 do TS. Hà Đức Thái chủ trì; đề tài cơ giới hóa sản xuất cây đậu tương giai đoạn 2015–2019 do PGS.TS. Lê Minh Lư chủ trì; hay chương trình nghiên cứu theo Nghị định thư về cây lúa giai đoạn 2019–2021 do TS. Nguyễn Thanh Hải chủ trì…
Bên cạnh việc triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu, nhiều kết quả khoa học đã được chuyển hóa thành các sáng chế và giải pháp kỹ thuật có giá trị ứng dụng thực tiễn. PGS.TS. Nguyễn Xuân Thiết đã được cấp ba bằng độc quyền sáng chế (01 bằng năm 2020 và 02 bằng năm 2023); TS. Nguyễn Thanh Hải được cấp bằng sáng chế năm 2025; TS. Bùi Việt Đức được cấp bằng độc quyền giải pháp hữu ích năm 2024. Đây là những minh chứng rõ nét cho năng lực nghiên cứu và sáng tạo khoa học của đội ngũ giảng viên, nhà khoa học trong lĩnh vực cơ khí nông nghiệp.
Hiện nay, các thành viên của Phân hội đang tiếp tục chủ trì và triển khai ba nhiệm vụ khoa học cấp Nhà nước có quy mô lớn. Cụ thể, đề tài “Nghiên cứu quy trình canh tác và hệ thống thiết bị cơ giới hóa đồng bộ sản xuất cà rốt phù hợp với điều kiện Việt Nam” (mã số ĐTĐL.CN-88/21) do PGS.TS. Nguyễn Xuân Thiết chủ trì; đề tài “Nghiên cứu công nghệ, thiết kế, chế tạo dây chuyền thiết bị sơ chế, bảo quản cà rốt quy mô công nghiệp” (mã số ĐTĐL.CN-89/21) do PGS.TS. Lê Minh Lư chủ trì; và đề tài “Nghiên cứu thiết kế, chế tạo máy tự hành đa năng sử dụng trong chăm sóc một số loại cây trồng sản xuất tập trung, quy mô lớn” (mã số KC07.13/21-30) do TS. Bùi Việt Đức chủ trì. Mỗi đề tài có tổng kinh phí thực hiện gần 10 tỷ đồng, tập trung nghiên cứu và phát triển các giải pháp công nghệ phục vụ cơ giới hóa sản xuất nông nghiệp.
Cùng với hoạt động nghiên cứu, các thành viên của Phân hội cũng tích cực công bố các kết quả khoa học trên các tạp chí uy tín trong và ngoài nước. Chỉ tính trong 5 năm gần đây, tổng số bài báo khoa học đã công bố lên tới vài trăm bài, trong đó có hơn 30 bài đăng trên Tạp chí Công nghiệp Nông thôn – cơ quan ngôn luận của Hội Cơ khí Nông nghiệp Việt Nam, (01 số chuyên đề năm 2022). Ngoài ra, hàng chục giáo trình và tài liệu chuyên ngành do các thành viên Phân hội tham gia biên soạn và chủ biên cũng đã được xuất bản trong cùng giai đoạn, góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật cho ngành cơ khí nông nghiệp.
Phát huy truyền thống, tiếp tục đóng góp cho cơ giới hóa nông nghiệp
Trải qua gần 70 năm xây dựng và phát triển, cùng với sự đóng góp tích cực của các thành viên Phân hội Cơ khí Nông nghiệp, Khoa Cơ – Điện, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong các lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ. Những kết quả này đã góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật cho ngành nông nghiệp, và thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng các giải pháp cơ giới hóa vào thực tiễn sản xuất, phục vụ quá trình hiện đại hóa nông nghiệp và phát triển công nghiệp nông thôn.
Đằng sau những thành quả đó là sự đóng góp bền bỉ của nhiều thế hệ hội viên. Từ những nhà khoa học, giảng viên lão thành đã đặt nền móng cho sự phát triển của ngành, đến lớp hội viên trẻ năng động, sáng tạo trong giai đoạn sau, tất cả đã cùng nhau tạo nên một tập thể đoàn kết, gắn bó và hỗ trợ lẫn nhau trong hoạt động chuyên môn. Chính sự kế thừa và tiếp nối giữa các thế hệ hội viên đã trở thành động lực quan trọng giúp Phân hội không ngừng phát triển.
Bên cạnh đó, trong suốt quá trình hoạt động, Phân hội luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Hội Cơ khí Nông nghiệp Việt Nam. Đồng thời, Phân hội cũng duy trì sự phối hợp chặt chẽ với các phân hội khác trong Hội thông qua các hoạt động trao đổi chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm và hợp tác nghiên cứu. Mối liên kết này đã góp phần nâng cao hiệu quả trong công tác đào tạo, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật và tạo nên sức mạnh cộng hưởng, thúc đẩy sự phát triển chung của ngành cơ khí nông nghiệp, đóng góp thiết thực cho tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn.
Trong thời gian tới, Phân hội Cơ khí Nông nghiệp – Học viện Nông nghiệp Việt Namsẽ tiếp tục phát huy vai trò chuyên môn, đẩy mạnh hợp tác nghiên cứu khoa học, tăng cường kết nối giữa đào tạo, nghiên cứu và thực tiễn sản xuất. Qua đó, đóng góp tích cực hơn nữa vào sự phát triển của ngành cơ khí nông nghiệp Việt Nam, góp phần thúc đẩy cơ giới hóa sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế trong nông nghiệp./
Theo: Trần Hùng – Congnghiepnongthon.vn