“Giáo dục và đào tạo không chỉ dừng lại ở việc cung ứng nhân lực về số lượng, mà phải chuẩn bị được đội ngũ nhân lực chất lượng cao, có năng lực số, tư duy đổi mới và khả năng thích ứng nhanh với những biến động của thực tiễn.”
GS.TS. Nguyễn Thị Lan
Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Đại biểu Quốc hội
(Phát biểu tại Hội nghị về đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh chuyển đổi số, ngày 06/02/2026).
Khi doanh nghiệp cần nhiều hơn những người vận hành máy móc
Việc Tập đoàn LEGO đầu tư hơn 1 tỷ USD xây dựng nhà máy tại Bình Dương cho thấy Việt Nam đang trở thành điểm đến của các dự án sản xuất công nghệ cao. Cùng với đó là nhu cầu ngày càng lớn về đội ngũ kỹ sư có khả năng thiết kế, tích hợp và cải tiến các hệ thống tự động hóa, thay vì chỉ vận hành thiết bị.
Đây cũng là xu hướng chung của ngành sản xuất. Robot công nghiệp, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật công nghiệp (IIoT) và dữ liệu lớn đang thay đổi cách doanh nghiệp tổ chức sản xuất. Theo Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), khoảng 40% kỹ năng cốt lõi của người lao động sẽ thay đổi trong giai đoạn 2025–2030. Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cũng cho rằng thiếu nhân lực có kỹ năng phù hợp là một trong những rào cản lớn đối với việc ứng dụng AI trong doanh nghiệp. Điều đó cho thấy đầu tư vào con người quan trọng không kém đầu tư vào công nghệ. Thực tế này cũng đặt ra yêu cầu mới đối với các cơ sở đào tạo kỹ thuật. Nếu trước đây mục tiêu chủ yếu là đào tạo kỹ sư có khả năng vận hành hệ thống, thì hiện nay người học cần được trang bị năng lực nghiên cứu, tích hợp và phát triển công nghệ để thích ứng với sự thay đổi rất nhanh của sản xuất hiện đại.
Cơ điện tử – Ngành học của sản xuất thông minh
Cơ điện tử ngày nay không chỉ là sự kết hợp giữa cơ khí, điện – điện tử và điều khiển tự động. Đây là lĩnh vực hội tụ của tự động hóa, công nghệ thông tin, AI và khoa học dữ liệu để xây dựng các hệ thống sản xuất thông minh.
Vì vậy, doanh nghiệp cần những kỹ sư có khả năng thiết kế hệ thống, tích hợp nhiều công nghệ, tối ưu quy trình và giải quyết các bài toán thực tế. Giá trị của người kỹ sư không còn nằm ở việc sử dụng thiết bị, mà ở khả năng phát triển giải pháp phù hợp với yêu cầu của sản xuất. Điều đó cũng lý giải vì sao nhu cầu đào tạo sau đại học trong lĩnh vực cơ điện tử ngày càng tăng. Doanh nghiệp không chỉ cần nguồn nhân lực có kiến thức chuyên môn, mà còn cần những kỹ sư có tư duy hệ thống, biết kết nối nhiều công nghệ để giải quyết các bài toán cụ thể của sản xuất và đời sống.
Đào tạo sau đại học – Học để giải quyết bài toán thực tiễn
Từ yêu cầu của thực tiễn, CTĐT Thạc sĩ ngành Kỹ thuật cơ điện tử của Học viện Nông nghiệp Việt Nam được xây dựng theo hướng kết hợp cơ điện tử hiện đại với sản xuất thông minh, nông nghiệp thông minh và phát triển bền vững. Người học được phát triển thông qua chuỗi chuyên đề – đồ án – nghiên cứu – luận văn, từng bước hình thành năng lực phát hiện vấn đề, xây dựng giải pháp, kiểm chứng bằng thực nghiệm và chuyển giao kết quả nghiên cứu vào thực tiễn. Đây cũng là cách chương trình cụ thể hóa triết lý “Học qua thực hành – Trưởng thành qua nghiên cứu”. Trong quá trình học tập, học viên không chỉ tiếp cận kiến thức chuyên sâu mà còn được khuyến khích đặt vấn đề nghiên cứu từ thực tiễn, từng bước hình thành tư duy của một nhà nghiên cứu và phát triển các giải pháp có khả năng ứng dụng.
Điểm khác biệt của chương trình không phải là dạy nhiều công nghệ hơn, mà là giúp học viên kết nối các công nghệ thành giải pháp. Bên cạnh robot, AI, IoT công nghiệp hay thị giác máy, chương trình chú trọng khả năng tích hợp kiến thức để giải quyết các bài toán trong công nghiệp, nông nghiệp thông minh và môi trường. Đây cũng là định hướng phù hợp với thế mạnh của Học viện Nông nghiệp Việt Nam, nơi các nghiên cứu về kỹ thuật, nông nghiệp và môi trường có điều kiện gắn kết để tạo ra những giải pháp liên ngành phục vụ phát triển bền vững.
Gắn đào tạo với nghiên cứu và doanh nghiệp
Một chương trình sau đại học chỉ thực sự có giá trị khi tri thức được kiểm chứng bằng nghiên cứu và thực tiễn. Vì vậy, bên cạnh các học phần chuyên sâu, Khoa Cơ – Điện phát triển các nhóm nghiên cứu, mở rộng hợp tác với doanh nghiệp và đối tác quốc tế, tạo điều kiện để học viên tham gia đề tài khoa học, dự án chuyển giao công nghệ và các bài toán thực tế của sản xuất.
Việc tiếp cận môi trường nghiên cứu và hợp tác với doanh nghiệp ngay trong quá trình học giúp học viên hiểu rõ hơn yêu cầu của thực tiễn, đồng thời tạo điều kiện để các kết quả nghiên cứu có khả năng triển khai và ứng dụng sau khi hoàn thành chương trình.
Khi công nghệ thay đổi, người kỹ sư cũng phải thay đổi
Công nghệ sẽ tiếp tục thay đổi rất nhanh, nhưng nhu cầu về những kỹ sư có khả năng nghiên cứu, học hỏi và thích ứng sẽ luôn tồn tại. Trong bối cảnh đó, học tập sau đại học không chỉ là bước nâng cao trình độ chuyên môn, mà còn là quá trình cập nhật tri thức, phát triển tư duy nghiên cứu và chuẩn bị cho những yêu cầu mới của nghề nghiệp trong tương lai.
Chương trình Thạc sĩ ngành Kỹ thuật cơ điện tử của Học viện Nông nghiệp Việt Nam được xây dựng với mục tiêu đào tạo đội ngũ có nền tảng chuyên môn vững, có khả năng nghiên cứu và giải quyết các bài toán kỹ thuật trong sản xuất thông minh, nông nghiệp thông minh và các lĩnh vực liên quan. Đó cũng là cách Học viện góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho quá trình chuyển đổi số và phát triển bền vững của đất nước. Đối với những kỹ sư mong muốn tiếp tục phát triển chuyên môn, tham gia nghiên cứu hoặc đảm nhận các vị trí kỹ thuật có yêu cầu cao hơn trong doanh nghiệp, chương trình là một lựa chọn để mở rộng năng lực chuyên môn và tiếp cận những xu hướng công nghệ đang định hình nền sản xuất hiện đại.
KHOA CƠ – ĐIỆN